رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۴ اسفند ۱۳۹۸

کارگاه دوخت لباس روحانیون - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

کارگاه دوخت لباس روحانیون

برای افراد غیر طلبه هستند. عبا از پارچه های مختلفی دوخته می شود. عبا در واقع همان پارچه بلندی است که روحانیان به دوش می اندازند. عباها به طور عمومی به دو قسمت زمستانی و تابستانی تقسیم می شوند . عباهای شامی،خاچیه و بوشهری مشهور ترین مدل های عباها هستند . معمولا دوخت هر عبا در حدود سه تا سه و نیم متر پارچه می برد . جنس عباها عموما از پشم هستند ،فاستونی،مواد پشم،عبایی وخاچیه نجفی اصلی ترین پارچه هایی هستند که عباها را از آنها تهیه می کنند. گرانترین عباها ،عباهایی از جنس خاچیه نجفی هستند . پارچه این نوع عباها از جنس پشم شتر است و انواع مرغوب آن را با دست می بافند . این عباها که معمولا حالتی تنظیف مانند دارند بیشتر در تابستان استفاده می شوند، فوق العاده خنک و سبک هستند . مرغوب ترین پارچه های خاچیه از کشور های حاشیه خلیج فارس و نجف وارد می شوند،البته در بهبهان هم انواعی از آن تهیه می شود . جالب است که عباهای خاچیه به خاطر جنس خاص آنها ابدا قابل شستشو نیستند و پس از مدتی باید یک عبای نو تهیه کرد. عباهای خاچیه بیشتر در تابستان مورد استفاده قرار می گیرند و در زمستان از پارچه های گرمتر برای عبا استفاده می شود. معمولا هر طلبه ای برای نوع پوشش خود یک الگو دارد، این الگو معمولا یکی از روحانیان بنام است . نوع پیچیدن عمامه و انتخاب لباده یا قبا هم از همان فرد الگو برداری می شود . پیچیدن عمامه به نظر بعضی از طلبه ها کار مشکلی است و به نظر بعضی دیگر کار زیاد سختی نیست ! اما به طور مشخص نگاهی که یک طلبه به عمامه دارد با نگاهی که افراد عادی به آن دارند بسیار متفاوت است. بر اساس حالت و اندازه عمامه و همینطور نوع «تا زدن» پارچه عمامه و نوع بستن ، آن را به دسته های طبرستانی، قمی، نجفی، عربی و... تقسیم می کنند . به طور کلی اندازه عمامه نیز مهم است . طول عمامه باز از 6 متر تا گاه 11 متر متغیر است . هر اندازه طول پارچه عمامه بیشتر باشد اندازه عمامه بسته شده بزرگتر است . عمامه علمای بزرگی مانند آیت الله سیستانی که به عمامه علمایی شهرت دارد از این دست است. طبق یک سنت نانوشته طلبه های جوانتر بنا بر قداستی که برای عمامه قائل هستند سعی می کنند عمامه های خود را کوچکتر و ساده تر ببندند . همچنین گذاشتن عمامه بر سر مستحبات خاصی هم دارد ،به طور کلی در بین جامعه روحانیت عمامه صرفنظر از جنبه مادی آن به طور خاصی مقدس و قابل احترام است. بستن عمامه کار حساسی است . شل یا سفت بستن عمامه،نوع تا زدن پارچه عمامه و... همگی مهم هستند . بعضی از طلبه ها که هنوز کاملا بستن عمامه را یاد نگرفته اند از دوستان متبحر خود می خواهند تا برای سفرهای تبلیغی شان برایشان عمامه بپیچند. قبا و لباده شاید برای کسی که از عالم طلبگی دور است شنیدن این اسامی کمی عجیب باشد! قبا و لباده هر دو همان لباس های بلندی هستند که روحانیون از زیر عبا می پوشند . فرق لباده و قبا در مدل دوخت آنهاست .اگر دقت کنید بعضی از این لباس ها یقه های گشاد تری دارند که به صورت عدد 7 دوخته شده اند ،اینها «قبا» هستند.اما بعضی دیگر یقه کیپ تری نسبت به قبا دارند اینها «لباده» اند. دشداشه هم یک نوع لباس عربی سرتاسر سفید رنگ است از جنس پارچه نازک و خنک که در قسمت بالایی خود معمولا سه دکمه دارد . لباده و قبا در واقع بخش اصلی لباس طلبگی را تشکیل می دهند . انتخاب و پوشیدن هر کدام از اینها کاملا سلیقه ای هستند . طلبه ها هرچند زیاد اهل مدگرایی نیستند اما در همان مقیاس بسته لباس طلبگی هم مسائلی مطرح است که تفاوت هایی بین طلبه ها و روحانیون ایجاد می کند مسائلی از قبیل اینکه عمامه روحانی درست بسته شده باشد، نه زیاد بزرگ باشد و نه زیاد کوچک، صفت و مرتب بسته شده باشد و مدل عمامه مناسب شأن طلبه باشد... . شروط و آداب لباس روحانی كتاب «لباس روحانیت؛ چراها و بایدها» می خواهد به این پرسش جواب بدهد که چرا روحانیون لباس خاصی می پوشند؟ این کتاب توسط انتشارات «موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی» منتشر شده است. شروط پوشیدن لباس روحانیت نویسنده كتاب «لباس روحانیت؛ چراها و بایدها» معتقد است: سال ها پیش از انقلاب، در برخی نقاط كشور برداشت عمومی بر این بود كه این لباس، لباس، محصلان علوم دینی است. از این رو، طلبه با آغاز دروس حوزه و از بدو ورود، لباس روحانیت به تن می كرد. امروزه با گسترش نقش حوزه های علمیه، این لباس، لباس دانش آموختگان و تربیت شدگان حوزه بوده و سطح انتظار عمومی از صاحبان آن بسیار بالارفته است. همچنین شرایط پوشیدن را توان پاسخگویی مستقیم به80 درصد از پرسش های مخاطبان در زمینه علوم دینی دانسته است. از دیدگاه نویسنده کتاب، رعایت نشدن موارد زیر نادرست دانسته شده است: آشفتگی عمامه و كم توجهی به زیبایی آن، زیاد بزرگ بودن یا كوچك بودن عمامه، بازگذاشتن دكمه قبا یا آستین پیراهن، كشیده شدن عبا روی زمین و بلندی بیش از اندازه لباس، ناسازگاری رنگ قطعات لباس، كوتاه تر بودن عبا از قبا یا لباده، وصله دار بودن یا فرسودگی لباس، پوشیدن لباس رنگ و رورفته یا آلوده یا بدحالت (ناشی از دوخت بد)، برجستگی بیش از حد جیب های لباس، پاره بودن درزهای لباس، سوراخ بودن جوراب، عدم رعایت نظافت لباس، پوشیدن لباس چروك و بدون اتو، نپوشیدن جوراب و استفاده از دمپایی در مجامع رسمی، پوشیدن كفش سفید یا زرد، استفاده از انگشترهای متعدد یا بسیار درشت، بلند بودن بیش از اندازه ریش، كوتاهی ریش كمتر از حد متعارف، تراشیدن موی سر، تراشیدن سبیل، بلند گذاشتن موی سر زیر عمامه، شانه نكردن موی سر و صورت، بلند بودن شارب موی روی لب، استفاده از لباس با رنگ های غیرمتعارف، پوشیدن پیراهن یقه دار زیر قبا، كشیدن پا بر زمین هنگام راه رفتن و خلاصه هر چه در نظر عرف مصداق آشفتگی یا شلختگی شمرده شود. شمایل ظاهری روحانی در اجتماع باید همچون پیامبر اكرم (ص) متوازن، آراسته، خوش نما، پاكیزه، جذاب، معطر و بدون عیب باشد. تاریخچه در ابتدای این کتاب، تاریخچه کوتاهی از لباس روحانیون ارایه شده است. در این قسمت آمده است« فیلسوفان و اهل حكمت، لباس ویژه ای داشتند كه به«جامه بخارایی» شهرت داشت، ولی میان فقیهان و محدثان مرسوم نبود. سخنوران و واعظان نیز به هیات ویژه ای كلاه خمره ای بر سر می نهاده و دستار می بستند. لباس كاتبان «دراعه»نام داشت. دراعه، جامه ای بود با آستین های گشاد كه در آن نوشت افزار و لوازم مورد نیاز كتابت را می گذاشتند. اطلاعاتی كه در مورد علمای عصر سامانی در منابع و مآخذ درج شده است، بیشتر و واضح تر است. ابوالمظفر محمدبن ابراهیم برغشی وزیر سامانیان بعدها كه از كار وزارت كناره گرفت و به كسب علم و معرفت پرداخت (حوالی 400 هجری) دراعه سپیدی به تن می كرد. در زمستان دراعه را بر روی دیگر لباس هایشان می پوشیدند و سپس عمامه را بر سر خود می نهادند. این لباس تعداد بسیاری از علما و فقها، به ویژه در شهرهای خراسان بود. آنها همچنین معمولاً دستار بزرگی بر سر خود می گذاشتند و تحت الحنك نیز می انداختند؛ یعنی قسمتی از دنباله عمامه خود را باز می كردند و از زیر چانه می گذراندند و آن را روی شانه و سینه خود رها می كردند. براساس تاریخ، احمدبن حنبل به دلیل امتناع از پوشیدن لباس سیاه دوران معتصم و پافشاری بر حفظ لباس سبز خود مواخذه شد. این موضوع به خوبی نشان از اهمیت لباس در نظر آنان دارد. نقاشی ها و تصاویر به جای مانده از روزگار گذشته نیز شواهد گویایی از اختلاف لباس اقشار مختلف ارائه می دهد. تصویری از كتاب مقامات حریری، عالمی را در مسجد و در بالای منبر در حال وعظ و پاسخ گفتن به پرسش های مردم نشان می دهد. وی عمامه خود را طوری بسته كه ادامه عمامه از روی سر به طرف عقب رفته و آویزان است. كتاب آثارالباقیه بیرونی نیز عالمی را بالای منبر و در حال وعظ و تدریس نشان می دهد. عمامه سفید او نسبتا بزرگ پیچیده شده است.ابن سینا دانشمند نامدار قرن چهارم و پنجم نیز به سبك رایج میان فقها، لباس روحانیت می پوشید و تحت الحنك می بست.این گزارش ها و گزارش های فراوان دیگری كه در اسناد تاریخی ثبت شده، به خوبی نشان می دهد كه دیرزمان در مساله لباس، میان اصناف مختلف تمایز وجود داشته است و این امر، اختصاص به عصر حاضر ندارد.

 

 

 



جواب‌های شاخه ای نویسنده تاریخ

تازه ها