جهش تولید | چهارشنبه، ۷ خرداد ۱۳۹۹

رودخانه های مازندران، قطره قطره آب می روند!! - نمایش محتوای خبر

 

 

رودخانه های مازندران، قطره قطره آب می روند!!

است که نقش حیاتی آنها بر کسی پوشیده نیست. از 130 رودخانه بزرگ و کوچک این استان، رودخانه «هراز» بزرگترين رودخانه منطقه است كه از میان شهر آمل می‌گذرد. از دیگر رودخانه‌های مهم استان، رود تجن (گرمابرود) در ساری، تالار در قائمشهر، بابلرود در شهرستان بابل، چالوس در شهرستان چالوس و چشمه كيله در تنكابن هستند که ماهيان درياچه خزر براي تكثير طبيعي و تخم ريزي  ، بیشتر به این رودخانه ها مهاجرت مي كنند.

اما همزمان با برخورداری استان ازاین نعمت خدادادی مشاهده می‌شود که فرآیند فعالیت اقتصادی وصنعتی کنار رودخانه ها  به گونه‌ای است که حیات رودخانه‌های استان در تآثیر عوارض نامطلوبی قرار گرفته و این مسئله با توجه به شکنندگی اکوسیستم مازندران به ویژه

اکوسیستم‌های آبی روند بسیار نگران‌کننده‌ای است که نابودی حیات طبیعی جریان‌های آبی استان را در پی دارد.

بر اساس گزارش هاي اداره كل محيط زيست استان مازندران، هرساله 2ميليون ليتر فاضلاب شامل پساب هاي صنعتي، پساب هاي شهري، فاضلاب مناطق روستايي و بیش از هزار تن كود شيميايي وارد شاهرگ هاي حياتي استان مي شود كه اگر به اين مجموعه مصرف سالانه هزار تن انواع گرانول را كه به صورت كود مصرف مي شود اضافه كنيم با اين حساب رقم قابل توجهي به دست مي آيد كه درنابودی طبیعت رودخانه های استان نقش مهمی دارد.

عطاری ازکارشناسان محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران معتقد است بطور کلی مهم‌ترین منابع آلوده‌کننده رودخانه‌های استان عبارتند از: آلودگی‌های شهری و روستایی، آلودگی کشاورزی و آلودگی صنعتی. وی افزود: عبور رودخانه‌ها در حاشیه و میان شهرها و روستاها سبب شده که انواع فاضلاب های خانگی، زهکش شهرها و فاضلاب کارگاه‌ها و کارخانه‌ها و در برخی موارد حتی فاضلابهای خطرناک بیمارستانی در رودخانه‌ها تخلیه و با توجه به گوناگونی عناصر تشکیل ‌دهنده این فاضلاب‌ها، شرایط زیستی رودخانه‌ها در بیشتر نقاط دگرگون شده که نابودی زیستگاه ماهیان خاویاری و مولد آزاد درچشمه کیله تنکابن یکی از آنهاست.

این پژوهشگر محیط زیست درباره آلودگی های کشاورزی نیز گفت: به دلیل نبود طرح جامع آمایش سرزمین، استفاده غیراصولی از خاک ، ضعف تکنیکهای مهندسی ، مصرف بی‌رویه و بسیار زیاد انواع کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات نباتی و واقع شدن درصد قابل توجهی از زمین های  کشاورزی در حاشیه رودخانه‌ها، پسابهای زراعی از نهرها و جویهای کوچک با شستشوی خاک توسط باران، وارد رودخانه‌ها شده و باعث تغییرات اساسی در ترکیبات شیمیایی و فیزیکی آب می‌شود که خسارات و پیامدهای زیان‌بار حاصل از آن بسیار چشمگیر است. ورود فاضلاب‌های خانگی یا کشاورزی به رودخانه‌ها هم موجب غنی شدن این آب‌ها شده که این حالت را "یوتروفیکاسیون" می‌نامند.

تجمع این فاضلابها موجب رویش انواع جلبک‌های سبز و گیاهان حاشیه‌ای شده که نمونه بارز این وضعیت را می‌توان در رودخانه‌های غرب استان مشاهده کرد.

عطاری در توضیح آثار آلودگی های صنعتی هم گفت: بطور کلی در سالهای اخیر توسعه فعالیت‌های صنعتی و استخراج مواد اولیه در مازندران به لحاظ برخورداری از برخی شرایط مساعد مانند منابع مطمئن آب ، روندی رو به رشد داشته که در نهایت منجر به استقرار برخی واحدهای صنعتی مانند  صنایع غذایی، نساجی، چوب و فلزات شده است.

خطرات ناشی از مواد زاید این صنایع که از ظرفیت بسیار بالایی نیز برخوردارند صدمات جدی و گسترده‌ای بر پیکر طبیعت و اکوسیستم‌های آبی مازندران وارد آورده که با بی‌توجهی کامل همچنان ادامه دارد.

نكته قابل توجه اينكه در سراسر كشور، هم اينك رودخانه هایی به عنوان مهم ترين رودخانه هاي كشور با عنوان حفاظت شده در شوراي عالي محيط زيست به ثبت رسيده اند كه رودخانه چالوس و سردآبرود به عنوان رودخانه هاي حفاظت شده درمازندران واقع شده اند.

حبیب نژاد مدیرکل شیلات مازندران گفت: برداشت بي رويه شن و ماسه نيز كه به صورت غيرقانوني اتفاق مي افتد موجب افت سطح رودخانه ها شده و به ماهيان خاوياري  و مولد اجازه نمي دهد تا خود را براي تخم ريزي به نقاط بالاتر رودخانه ها برسانند. از سويي آلودگي شديد آب در نتيجه همين برداشت هاي بي رويه و تخريب اراضي جنگلي در حوزه هاي بالا دست و فرسايش خاك، موجب از بين رفتن تخم ماهي ها و يا حتي خود بچه ماهي ها مي شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران نیز حجم آبدهی رودخانه‌های مهم استان مازندران را  2 میلیارد و 481 میلیون متر مکعب اعلام کرد و گفت: این رقم در مقایسه با مدت مشابه پارسال کاهش 20 تا 40 درصدی را نشان می‌دهد.

یخکشی با اعلام اینکه بخش مرکزی مربوط به رودخانه هراز و منطقه شرق مربوط به حوزه نکارود با 25 درصد کاهش بارندگی مواجه بودند، افزود: بیشترین کاهش رواناب مربوط به رودخانه‌های تالار و چالوس با 51 و 48 درصد بوده است.

وی با بیان اینکه آمـار دقیق تولید شن و ماسه در استان مشخص نیست گفت: براساس برآوردهای اولیه از 13 میلیون متر مکعب بـرداشت سالانه شن و مـاسه از بستر رودخانه های مـازندران فقـط 4 میلیون مترمکعب آن دارای مجوز است.

پـورغـلام رئیس پژوهشکده اکولوژی آبزیان دریای خزر هم با هشدار جدی درباره برداشت بی رویه شن و ماسه از بستر رودخانه های استان اعلام کرد زیست بوم رودخانه تخریب شده و مهاجرت آبزیان 80 درصد و غذای آنها 75 درصد کاهش یافته است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با بیان اینکه به دلیل مشکلات زیست محیطی دیگر تکثیر طبیعی انواع ماهیان دریایی در رودخانه‌های شیلاتی منتهی به دریای خزر نیز صورت نمی‌گیرد، با ابراز نگرانی از روند روبه رشد آلودگی شریانهای آبی استان گفت: طرح

مهندسی رودخانه‌های استان در حال اجراست اما به علت ناهماهنگی مسئولان و کمبود اعتبارات، به کندی پیش می‌رود.

مقدس ، پایش رودخانه‌ها را از دیگر اقدامات محیط زیست برای جلوگیری از آلودگی عنوان کرد و افزود: با نصب دستگاه ، پایش رودخانه‌های هراز و تجن انجام می‌شود و مقرر شد تا سه رودخانه شیلاتی دیگر استان نیز به این دستگاه مجهز شوند.

با توجه به گفته های مسئولان و کارشناسان می توان گفت: ساخت كارخانه هاي بازيافت و كمپوست زباله در مناطق شهري و روستايي، سيستم تصفيه فاضلاب، تغيير الگوي مصرف سموم و كودهاي شيميايي در مزارع و باغ ها و گرايش به سمت مبارزه بيولوژيك با آفات، برخورد جدي با قاچاقچيان شن و ماسه، ارزيابي زيست محيطي و رعايت ملاحظات منطقه اي و اكولوژيك در اجراي طرح هاي عمراني و صنعتي، از مهم ترين راهكارهايي است كه مي توان براي نجات رودخانه هاي استان به كار گرفت. فراموش نكنيم كه نابودي هر رودخانه و

تشديد آلودگي آن، يعني نابودي آبزيان و كاهش منابع شيلاتي و خسارات اقتصادي، يعني تشديد احتمال سيل خيزي مناطق حاشيه اي رودخانه ها، يعني تهديد سلامت مردم و بروز بيماري ها و سرطان ها، يعني از دست دادن گردشگران و...بنابراین باید هرچه زودتر اقدام کرد.