رونق تولید ملی | یک‌شنبه، ۴ اسفند ۱۳۹۸

جنگلهای مازندران طعمه آتش - صفحه اصلی.old

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

جنگلهای مازندران طعمه آتش

جنگلهای مازندران طعمه آتش


استان مازندران با حدود 24هزارکیلومترمربع به دليل موقعيت جغرافيايي، شرايط آب و هوايي وجنس خاک ازپوشش گياهي متنوعي مانند جنگل انبوه، چمنزار و استپ برخوردار است.

جنگلهای مازندران طعمه آتش

در جنگل شمال کشور غلبه با درختان پهن برگ است که تا ارتفاع 1800متري گسترش دارند وپس از آن تا ارتفاع 2500متري،درختان سوزني برگ ظاهر مي شوند. بالا تر از آن، شرايط رويش گونه هاي درختي محدود مي شود و پوشش گياهي به چمنزار (همانند چمنزارهاي آلپي اروپا) تبديل مي شود که در بهارو تابستان سبز مي شوند. مهمترين گونه های جنگلی این استان عبارتند از بلند،مازو،مَمرَز،آزاد، انجيري،توسکا،زبان گنجشک،شاه بلوط،شمشاد،افرا، نمدار،نارون(مَلج يا اوجا) و راش. اما بارشد جمعیت، افزایش آتش سوزی ها وبهره برداری

غیراصولی ازجنگل سالانه حدود يك متر، مرز جنگل هاي غرب مازندران پسروي داشته است و آتش سوزی ها نیز بر سرعت نابودی این موهبت خدادادی افزوده است. 

آتش‌ سوزی جنگل‌ها جزو آتش سوزیهای غیرقابل کنترل است که بیشتر در مناطق غیرمسکونی اتفاق می‌افتد، اما گاهی به دلیل وسعت آتش‌سوزی، خانه‌ها، انسان‌ها، مزارع کشاورزی و گونه‌های جانوری نیز طعمه آتش می‌شوند. 

خادم از کارشناسان منابع طبیعی مازندران با بیان اینکه آتش سوزی جنگل با دیگر انواع آتش‌سوزی ‌ها از لحاظ گستردگی، سرعت گسترش از منشاء، پتانسیل تغییر جهت ناگهانی و توانایی جهیدن از میان فضاهای خالی مانند جاده‌ها، رودخانه‌ها و دیگر نقاط اشتعال ناپذیر تفاوت دارد گفت: آتش‌سوزی جنگل از نظر علت آتش‌سوزی، ویژگی‌ های فیزیکی آن مانند سرعت پراکندگی، وجود مواد اشتعال پذیر و تاثیر آب و هوا بر آتش درجه بندی می‌شوند. 

خادم افزود: گیاهانی که در بلندی قرار دارند زودتر از گیاهانی که در پایین قرار دارند به وسیلهٔ آتش، خشک و گرم می‌شوند. از طرفی درختانی که در بلندی سوخته و قطع شده‌اند در سرازیری به سوی پایین سرازیر شده و دیگر گیاهان را در پایین دست به آتش می‌کشند. 

اما در هفته های اخیر شاهد افزایش آتش سوزی ها در جنگل مازندران بودیم بطوریکه در یک ماه گذشته بیش از 25 مورد آتش سوزی جنگل مازندران گزارش شده است. 

پژوهشگر علوم جنگل دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری هم گفت: آتش سوزی جنگل ها و مراتع شمال کشور در دو ماه اخیر بیشتر بر اثر بی احتیاطی گردشگران بوده است.

یوسف گرجی بحری افزود: در مواردی نیز مشاهده است باغدارانی که به علت خشکیدن درختان، آن را می سوزانند با خاموش نکردن آن سبب گسترش دامنه آتش به جنگل شده اند. 

بابایی مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران منطقه ساری هم با اشاره به اینکه یک میلیون و 691 هزار هکتار برابر با 70 درصد مساحت استان مازندران را عرصه های طبیعی تشکیل می دهد گفت: در 2ماه گذشته 45 فقره آتش سوزی در جنگل های منطقه رخ داد که سبب نابودی 175هکتار از عرصه های مهم منطقه ساری شده است.

فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران منطقه ساری نیز با بیان این که آمارهای این یگان، نشان می دهد عامل انسانی علت بیش از 95 درصد آتش سوزی ها است گفت: هنوز اهمیت حفظ جنگل های مازندران در مقابل آتش سوزی های احتمالی برای دست اندر کاران ملی تبیین نشده است.

سرهنگ محسنی افزود: در بررسی آمارها مشخص شد بیش از 90 درصد آتش سوزی ها در جنگل از عصر جمعه تا صبح شنبه رخ داده است و این نشان می دهد مسافران و گردشگران، پس از روشن کردن آتش و درحال ترک محل، آن را بطور کامل خاموش نمی کنند و با وزش کوچترین باد گرم، آتش زیرخاکستر، شعله ور می شود. 

وی درباره سامانه های پیشرفته مهار آتش در کشورهای همسایه و بهره گیری از تجربه این کشورها نیز تصریح کرد: سیستم مهارآتش درکشوری مانند ترکیه مجهزبه 5 فروند هواپیمایی است که در هر 3 دقیقه قادر است 7 هزار لیتر آبگیری کند اما با توجه به تحریمها در ایران و نیاز به بودجه کلان به هیچ عنوان چنین امکانی در کشور وجود ندارد و وعده های 4 سال پیش مسئولان کشوری درباره استقرار یک فروند بالگرد ویژه مهار آتش جنگل در مازندران نیز همچنان در حد یک وعده باقی مانده است.

در کنار این دغدغه ها، در سالهای اخیر شاهد شیوع آفتی با خسارات سنگین در جنگلهای مازندران به ویژه در رویشگاه های شمشادها هستیم. 

کارشناس گیاه پزشکی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران - منطقه ساری با بیان اینکه گونه شمشاد بانام علمی Buxus  hyrcana بعنوان یکی از مهم ترین و با ارزش ترین درختان جنگلی شمال و یکی ازپنج گونه پهن برگ و همیشه سبزجنگل‌های شمال کشور محسوب می شود، گفت: شمشاد گیاهی با برگ‌های همیشه سبز، براق و چرمی که طالب آب و هوای دریایی است که در فهرست گونه های گیاهی در خطر انقراض اتحادیهٔ بین المللی حفظ طبیعت (IUCN) قرار دارد.

وطن دوست با اشاره به گسترس سریع بیماری بلایت یا آتشک در شمشادهای منطقه افزود: توسعه بیماری سبب حالت سوختگی، ریزش برگ‌ها و خزان یکنواخت نهال‌ها، درختچه ها و درختان شمشاد می شود،افزود: این حالت از قسمت پایین گیاه آغاز وتا تاج درخت پیش می رود و درآخرین مرحله سبب سرخشکیدگی درگیاه شده واستمرار بیماری در چند سال متوالی منجر به خشکیدن کامل آنها  می شود.

با نگاهی گذار به اوضاع جنگل مازندران در سالهای اخیر به آسانی در می یابیم طلای سبز شمال ایران این روزها هم از بیرون به دست انسان ها (بیشتر گردشگران و مسافران بی توجه) و هم از درون به دست انواع آفتها و بیماری ها تهدید می شود و تحلیل می رود.

در چنین شرایطی است که می توان گفت: هرچند مسئولان نیز با فراموشی وعده های خود، خسارتهای فراوانی به طلای سبز شمال ایران وارد می کنند اما با توجه به گفته های مسئولان و کارشناسان و اوضاع کنونی جنگل مازندران می توان مصداق عینی شعار پیشگیری بهتر از درمان است را در این باره دید و برای کاهش خسارت به جنگل، تلاش برای جلوگیری از آتش سوزی آسان تر از مهار آن خواهد بود که در این بخش نیز آموزش مستمر و فراگیر بومیان حاشیه جنگل و نیز جنگل نشینان از اولویتها باید باشد.